۸/۱۱/۱۳۹۲

باورها و اعتقادات مردم هزاره




1 - ناخن دست وپارا یکجا نگیرید که غم وشادی هردو یکجا می آید . توضیح : اگر ناخن دست راگرفتید، باید ناخن پا را یک روز بعد یا چند روز بعد بگرید چون اگر هردو را باهم بگیرید درهمان روزی که شادی آمد غم هم سراغ شما خواهد آمد ،  ویا اگر روزی بدلیلی شاد بودید درهمان روز از سوی غم نیز دارید  . البته این جمله ریشه دینی نیز دارد . 
امام صادق علیه السلام :
«انّ استر و اخفی ما یسلّط الشّیطان من ابن آدم ان صاریسکن تحت الاظافیر».
(وسائل، ج 1، ص 433)
پنهان ترین راهی که شیطان بر آدمی از آن راه مسلط می شود، این است که زیر ناخن ها مسکن گزیند .
2 - مرد ، از مابین دو زن نگزرد که سرگردانی دارد .
توضیح : اگر دوزن درخانه باشد وشخص سومی که مرد باشد از مابین این دوزن بگزرد جای که میرود یا سفری که دارد  بسیار به سرگردانی منزل را طی میکند .
 3 - طفل که آب دهانش بیرود با روفک (همان جاروب ) آسیاب بزنید . توضیح : هرگاه طفلی آب دهانش همیشه جاری باشد واز دهانش آب بیاید باروفک آسیاه (همان جروب است که همرایش درآسیاه آبی آرد را جمع می کنند ) جاروب را به دهانش بیمالد خوب می شود .
4 - پیاله  که  قطارشد مهمان می آید .
توضیح : وقتی همه اعضای خانواده دور سفره غذاخوری جمع شدند غذا خوردن بعدا اگر پیاله ها بدون اینکه کسی آنهارا دور هم اتفاقی  جمع شود مهمان در آن خانه خواهد آمد .
5       - از سرشستن شب توبه  /  از قرض دادن آب توبه. توضیح : دراین باره  فقط گفته شده بد است .
6 - وقتی سوزن به دستی کسی در آمد ، شخصی دیگر غیبت او را می کند . توضیح : وقتی به دست کسی سوزن بخورد وخون بیرون آید کسی درجای غیبت او را میکند ویا از او بد گوی نزد کسی دیگر میکند .
7 - لباس را به تن ندوزید که بد است . توضیح : انسان وقتی لباسی را به تن دارد نباید اورا بدوزد ؛ چون کفن شخص مرده را به تنش می دوزد .
8 - وقتی بینی انسان خاریش گرفت گوشت می خورد . توضیح : وقتی بینی انسان خاریش کرد او حتما  به زودی گوشت می خورد البته گوشت حلال .
9 - وقتی کف دست خاریش کرد او شخص پول می گیرد . توضیح : البته خاریش کف دست فرق می کند ؛ اگر کف دست راست خاریش کرد از کسی پول می گیرد واگر کف دست چپ خاریش کرد به کسی پول می دهد .
10 - وقتی کفش کسی بالای کفش دیگر اش سوار شد سفرمیکند .
توضیح : وقتی دیدید که کفش کسی بالای کفش دیگر اش سوار شد او شخص به زودی به سفر میرود .
11 - لوحه سنگ قبرستان را نخوانید که فراموش دل می شوید . توضیح : فراموش دل یعنی همه چیز را زود از یاد می برید ، وقتی از قبرستانی گذر کردید نباید لوحه سنگ قبرها را بخوانید اگر خواندید حافظه تان ضعیف می شوید .
12 - در روز چهارشنبه سر خودرا نشوید که کور می شوید . توضیح : در روز چهارشنبه سری خودرا نباید بشوید ؛اگر بشوید نابینا می شوید.
12 - از پشت سرمسافر آب پرتاب کنید که سرگردان نشود .
توضیح : وقتی شخصی جای می خواهد سفر کند درگیلاس ویا چیزی دیگری آب گرفته و درپشت سر آن مسافر بی آندازید که او زود برگردد ودرکارهای خود سرگردان نشود .
13 - دردهن کوزه (آفتابه ) نزنید که جنگ می شود .
توضیح : اگر دردردهن کوزه بادست خود تبله بزنید ، این عمل باعث می شود که جنگ اتفاق بی افتد .
14 - آتش جدا کردن سرگردانی دارد . توضیح : آتش جدا کردند قیسمی است که درجای آتش افروخته باشید، و قسمتی از آتش را درجای دیگری انتقال بدهید وآتش ازهمدیگر جدا شود  این کار سرگردانی دارد .
15 - به تشناب سربرهنه نروید که مریضی پیس می گیرد . توضیح : سربرهنه رفتن  زنان در تشناب باعث مریضی پیس ( که یکنوعه مریضی جلدی است ) می شود . البته این از نظر صحی نیز ثابت شده است که موی منبع میکروب است .
16 - هرگاه چشم راست پریش کرد خوشحالی می بینید .
توضیح : هرگاه چشم انسان پریش کرد (که یک نوعه پریش جلدی است ) در آینده نزدیک خوشحالی به سراغش خواهد آمد.
 17 - آب دهن وقتی فروع ریخت کسی برایت سوغاتی می آورد . توضیح: هرگاه آب دهن فردی فروع ریزد کسی برای او تحفه که خوردنی باشد می آورد .
18 - چشم چپ که پرید گریه می کنید . توضیح : هنگام که چشم چپ شخصی پرید (که یک نوعه پریش جلدی است )  او شخص بنا به دلایلی  گریان میکند.
19 - کف پای راست تان اگرخاریش کرد به سفرمی روید . توضیح : هرگاه کف پای راستی ، کسی خاریشت کرد او شخص به سفر می رود.
20 - کف پای چپ خاریش کرد به راهی مهمان می روید . توضیح : هنگامیکه کف پای چپ شما خاریش کرد شما به پزیرای مهمان می روید .
21 - موی سر را که شب شانه کنی پریشانی می آورد.
توضیح : هرگاه کسی موی سر خودرا هنگام شب شانه کند او پریشان می شود .

22 - اشغالی خانه را پشت دروازه نمانید که فقر می آورد .
توضیح : اشغالی خانه ( همان خانه جارو ) هرگاه خانه را جاروب کردید  اشغالی آنرا پشت دروازه نگذارید درغیر آن فقر می شوید  . البته جنبه مذهبی نیز دارد . رسول خدا صلی اللّه علیه وآله وسلّم :
«لاتبیتوا القمامة فی بیوتکم فانّها مقعد الشّیطان»
(مکارم الاخلاق، ص 490)
نگذارید خاکروبه و آشغال، شب در خانه شما بماند، زیرا آنجا جایگاه شیطان است .
23 - مسافر که از خانه رفت خانه را جاروب نکنید که مسافر سرگردان می شود .توضیح : وقتی مسافر به سفر میرود فورا از عقب (پشت) آن خانه را جاورب نزنید درغیر آن مسافر سرگردان می شود .
24 - بیستر خواب که هموار باشد شیطان درآن خواب می کند .
 توضیح : هرگاه کسی از خواب بلند شود بیستر خوابش را باید جمع کند درغیر آن شیطان خواب میکند واو شخص هنگام که دوباره درشب دیگر درآن بستر خواب کند مریض می شود .
25 - خانه دوست رفتی سر بشوی خانه دشمن رفتی ناخن (دست یا پا ) بیگیر. توضیح : وقتی به خانه دوست خودرفتی خودرا پاکیزه کن ودرخانه دشمن رفتی ناخن خودرا کوتاه کن  .
26 - ازپشت مرده  کوزه آب را میده کنید . توضیح : وقتی مرده را از خانه ای بیرون میکنند یک کوزه آب را بشکنانید به این منظور که دیگر همچو واقعه ای تکرار نشود .
28 : شانه سر هرگاه از دست بی افتد مهمان می آید . توضیح : وقتی کسی سر خودرا شانه بزند وآن شانه از دست اوبی افتد مهمان در خانه وی خواهد آمد .
 27 -  ناخن را درروز دوشنبه وپنجشنبه کوتاه کنید که چشم را روشن می کند .
توضیح : ناخن دست ها وپاهارا درروزهای دوشنبه وپنجشنه کوتاه کنید زیرا نور چشم را روشن می کند .
28 - مغز سری گاو را نخورید که ازعقب خود می ترسید .
توضیح : هرگاه کسی مغز سری گاو را بخورد ، شب هنگام که به عقب خود می بیند می ترسد .
29 - دندان شیری که افتید به سوی آفتاب پرتاب نماید . توضیح : هرگاه دندان شیری کسی بی افتد آن دندان افتاده  را به طرف آفتاب پرتاب نماید وبگوید دندان جدید ازمن دندان کهنه ازتو با این کار دندان جدید بیرون می شود.
30 -  کفگیر را برلب دیگ نزنید که برکت دیگ از بین میرود. توضیح : هرگاه کسی غذا بی پزد وکفگیر خودرا در لب دیگ به منظور اینکه کفگیر خودرا بیتکانت ،این کار باعث می شود تا برکت ، دیگ غذا ازبین برود .
31 - اگر خانه را شب جاروب کنید فقیرمی شوید . توضیح : اگرکسی  درشب خانه جاروب نماید صاحب آن خانه فقیر می شود . 
34 : دورغ نگو فقیر می شوی. توصیح : هرکس دروغ بگوید فقیر می شود .
32 - سوگند بی مورد یاد نکن که فقیر می کند. توضیح : هر کس سوگند (قسم) بی مورد وبدون کدام مجبوریت یاد کند فقیر می شود .
33 - چادر زن که یک طرفه شد مسافر می آید . توضیح : هرگاه چادر خانمی به یکطرف سرش جمع شود قیسمی که کمی از چادر برسر او باقی بماند ،  مسافر آن خانه که در جای رفته است  دوباره برمی گردد .  
 37 - هرگاه قفه شدی تورا کدام یاد میکند . توضیح  : هرگاه ناگهانی آب به گلویتان زد وقفه شدید شمارا کدام شخص یاد می کند .
38 - وقتی ناخن کسی گل زد کالا نو می پوشد . توضیح : هرگاه ناخن کسی گل زد ( یک نوع سفیدی برروی ناخن به وجود می آید ) حتما او کالای نو می پوشد .
39 - گشنیز تازه را نخورید که فراموش کارمی شود . توضیح : هرگاه کسی گشنیزتازه بخورد حافظه اش ضعیف می شود.
40 - صدای چورک (اشپولاق ) را درخانه بلند نکنید که موش پیدا می شود . توضیح : هرگاه کسی در خانه صدای از نوع چورک ترافیکی پف کند درآن خانه موش پیدا می شود .
41 - ماکیان که آذان داد باید اورا بکشید ویاهلال کنید . توضیح : آذان ماکیان چند نوع است ؛ اگر درروز پنجشنبه آذان بدهد مهمان جدید درخانه  می آید ؛ اگر درروز چهار شنبه آذان بدهد بزرگ خانواده می میرد ؛ اگر درروز دوشنبه آذان بدهد روزی خانواده زیاد می شود ؛ اگر درروز سه شنبه آذان بدهد صاحب آن مرغ کار پیدا می کند.
42 - تار عنکبوت اگردرخانه باشد درآن شیطان جای می گیرد وفقیر وهمچنان سرگردانی دارد. توضیح :اگر تار عنکبوت درخانه وجود داشته باشد و آن را پاک نکنید در آن شیطان لانه می سازد ودر نتیجه صاحب خانه فقیر وسرگردان  می شود . این جمله جنبه مذهبی نیز دارد . امیرالمؤمنین علی علیه السلام :
«ترک نسج العنکبوت فی البیت یورث الفقر... و ترک القمامة فی البیت یورث الفقر...».
(مشکوة الانوار)
تارهای عنکبوت را در اتاق باقی گذاشتن فقر می آورد و خاکروبه و آشغال را در خانه نگهداشتن، انسان را به تهیدستی میکشاند .

43 - اگر ظرف درخانه ناشسته و سری آن باز باشد شیطان در آن بول می کند  . توضیح : اگر ظرف غذا خوری درخانه ناشسته بماند ، شیطان درآن بول می کند وباید ظرف را شست . این جمله جنبه مذهبی نیز دارد .
 رسولخدا صلی اللّه علیه وآله وسلّم:
«عشرون خصلةٌ تورث الفقر... و وضع القصاع و الاوانی غیر مغسولة و ترک بیوت العنکبوت و وضع اوانی الماء غیر مغطاة الرؤوس...»
(جامع الاخبار)
ظرفهای غذا خوری را ناشسته و کثیف رها کردن، تارهای عنکبوت را در خانه باقی گذاشتن، ظرفهای آب را بدون سرپوش گذاردن، فقر می آورد.
45 - مورچه بالدار که درخانه پیداشد صاحب او خانه کوچ می کند . توضیح : اگردر خانه مورچه بالدار پیداشود صاحب او خانه از خانه خود کوچ می کند .
46 - اگرعنکبوت از بالای سفره گذشت صاحب خانه را کوچ می دهد . توضیح : اگر عنکبوتی از بالای سفره خانواد ای بگزرد او خانواده از آن خانه کوچ می کند .
47 - شب از بالای قبرستان گزر نکنید که جن دی می شوید .
اگر کسی هنگام شب از بالای قبرستان بگزرد او شخص دیوانه  می شود .
48 - خروس که بی وقت آذان بدهد بد است . توضیح : ندارد فقط گفته بد است .
49 - اگر دست پاک ، درخانه ای که خواب می کنید باشد ، شیطان درآن جای می گیرد . توضیح : اگر دست پاک شب  درخانه باشد درآن شیطان خانه  می کند وشاید باعث مریضی شود .  این جمله جنبه مذهبی نیز دارد . امام علی علیه السلام:
«لاتؤووا مندیل الغمر فی البیت فانّه مَریَض الشّیطان».
(وسائل الشیعه)
دستمال چرب و گوشتی در خانه جای ندهید که استراحتگاه و مأوای شیطان است
50 - درراه رفتن چیزی نخورید که حافظه تان کم می شود . توضیح : اگردرهنگام راه رفتن چیزی را بجوید یابخورید حافظه شما کم می شود وچیزی را زود حفظ نمی توانید وقدرت حافظه شما کم می شود .
51 - با کهن سالان زیاد حرف نزنید که باعث کمی عقل  می شود . توضیح :اگر با بزرگسالان زیادحرف بزنید عقل شما کم می شود .
52 - زیاد خواب نکنید که ایمان تان کم می شود . توضیح : اگر بیش از حد خواب کنید باعث می شود که ایمان شما نسبت به خدا ضعیف شود .
53 - شب صورت خودرا در آیینه نبینید که عمر تان کم می شود . توضیح : اگر کسی در هنگام شب صورت خودرا درآیینه ببند عمرش کوتاه می شود.
54 - اگر کسی اسد (چشم) شود خمیر درجان او بیمالید ودر آتش بیاندازید و هنگام که به آتش  انداختید هر نوع چشم را نام بیگیر از قبیل چشم زرد ،سورخ ،سیاه و سبز او شخص خوب می شود. توضیح : اگر کسی اسد( چشم ) شود باید مقدار خمیر را گرفته سپس به جان شخص اسد شده بیمالید سپس خمیر را درآتش بی اندازید وهنگام که به آتش می اندازید باید چشم هارا نام بیبرید .
55 - نمک را درهنگام شب به کسی ندهید که روزی تان از بین می رود . توضیح : اگر کسی درهنگام شب نمک را به کسی قرض یا به پول بدهد روزیی ، او از بین می رود .
56 - شب پول ندهید که قرض دار می شوید . اگر کسی درشب به کسی پول بدهد قرض دار می شود .
57 - بعد از نماز صبح خواب نکنید که عمرتان کوتاه ، روزی تان کم می شود ؛ بخاطر که هنگام  صبح روزی وعمر تقسیم می شود.  توضیح : اگر کسی بعد از خواندن نماز صبح دوباره خواب کند عمرش کوتاه وروزی اش کم می شود ؛ بخاطر که در صبح عمر و وروزی دربین بنده ها تقسیم می شود .
59 - وقتی نیم سری شده اید هنگام که آفتاب برآمد یک کمی آرد درکف دست گرفته وسه مرتبه به سوی آفتاب پف کنید وبگوید درد سرم از آفتاب (از تو) نور تو از چشم من ، سرشما خوب می شود. توضیح : اگر کسی مریضی نیم سری داشته باشد باید کمی آرد به کف دست بیگیرد وسوی آفتاب پف کند با این کار درد سر آن شخص خوب می شود .
60 - دست را که پایان فک ( الاشه ) بی گیرید پریشان می شوید . اگر کسی دست های خود را هنگام نشستن به پایین فک خود بی گیرد پریشان می شود .
61 - شب بالای خاکستر پای خودرا نگذارید که جن را زیر پای می کنید . توضیح : نیاز به توضیح ندارد
62 - روز جمعه خانه را جاروب نکنید که سرگردانی دارد . توضیح : اگر کسی روز جمعه خانه خودرا جاورب کند صاحب خانه سرگردان می شود .
63 - شیر گاو را به ستاره ، نشان ندهید که گاو وحشی می شود . توضیح : اگرکسی درهنگام شب شیر گاو خودرا به جای ببرد وبالای آن باز باشد گاو وحشی می شود .
64 - اگر از مهمان آمدن به خانه ای خود بیزار شده اید داخل کفش اش نمک بی اندازید . توضیح : اگر کسی بخواهد که دیگر مهمان به خانه او نیاید مقدار نمک را گرفته وبه داخل کفش مهمان بیاندازد ، دیگر مهمان به خانه شما نخواهد آمد .
65 - وقتی مسافری داشتی واز او احوالی برایت نرسیده در دهن دروازه خود مقدار نمک بیانداز؛ حتما از مسافر شما بزودی احوالی خواهد آمد . توضیح : اگر مسافر داشتید که دیر گاهی است از او احوال ندارید مقدار نمک را دردهن دروازه خود بیاندازید بزودی از مسافر شما احوالی خواهد آمد .
66 - کلید را تکان ندهید که سرگردانی دارد . توضیح : اگر کسی کلید را بادست خود هرطرف تکان بدهد سرگردان می شود .
67 - روز چهار شنبه سر خودرا نشوید که بیوه میشوید . توضیح : اگر کسی در روز چهارشنبه سرخودرا بشوید شوهرش میمرد .
68 - در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه به پرسان مریض نروید که خونش به گردن شما می شود . توضیح : اگر در روزهای چهارشنبه وپنجشنبه به پرسان مریض بروید و او مریض بعدا بیمیرد خونش به گردن شما است .
69 - بالای گربه ( پیشک ) آب نیاندازید که دستانتان را سول ( که یکنوع دانه است ) می گیرد . توضیح : هرگاه کسی بالای گربه آب بیاندازد دستش دانه می شود .
70 - دراول شام (سری شام ) آب نخورید که حق مرده را می خورید. توضیح : اگر کسی وقتی آذان آب بخورد حق مرده خودرا می خورد چرا که دراین وقت به مرده گان آب داده می شود .
71 - چوبک چای هرگاه درداخل گیلاس چای خوری آمد مهمان می آید .توضیح : هرگاه شما چای می خورید ودرداخل گیلاس چای شما چوبک چای آمد باشد ؛ حتما درخانه شما مهمان می آید .
72 - شب درآیینه روی خودرا نبینید که سایه تو ( جندی ) می شود. توضیح : جندی نوعی مریضی است که شخص از خود رفتار های عجیبی نشان می دهد ودیوانگی می کند .

73 - چپه شدن آب گیلاس روشنی است .
74 - هرگاه  کودک پشت سر خودرا از مابین هردو پای خود دید مهمان می آید .
75 - نان را که زیر پاکردی روزیت کم می شود .
76 - خیرات بالای قبرستان را نخورید که حافظه شما کم می شود .
77 - اگر بعد از خوردن غذا دستت را نشستی شیطان آنرا می لیسد . البته این جمله جنبه دینی هم دارد .
امام صادق علیه السلام :
«من غسل یده قبل الطّعام و بعده عاش فی سعة و عوفی من بلوی فی جسده».
(وسائل، ج 16، ص 572)
کسی که دست خود را پیش از شروع غذا و پس از آن بشوید، دوران زندگی را با رفاه و وسعت خواهد گذرانید و از بیماریها و ابتلائات جسمی هم محفوظ خواهند ماند.
77 – اگر زاقچی قیش قیش کند مهمان می آید
78 – اگر خمیر بپرد مهمان می آید.
79 – اگر در یک منطقه چند مرده گی شد باید سری کوتل یا راه را چلی پا بکشید
80 – آب اگر چپه شد دلیل روشنی است
81 – شیشه اگر شکست بلا رفع می شود
82 – نباید سری چوب را داغ کند وبگرداند بخاطری که سرگردانی می آورد.
83 – گوش اگر صدا دهد خبر بد می آید
84 – خال سری ناخن نشان پوشیدن لباس جدید است.
85 – پریدن گوشه چشم نشانه شادی کردن است
86 – بی بی و سیید اگر سری راه مسافر سبز شود، سرگردان می شود
87- شب زیر درخت نباید رفت
88 – ایرگنگ دروازه را نباید سوار شد چون سرگردانی دارد.
89 – دندان را اگر بکند باید گفت از روز پیش بور شو و از خار تیز
90 – ده اتاق تنها نباید تنها خوابید
91 – مافتی اگر خانه کند باریش می کند.
92 – مورچه که بال بور کد گم شدنش می آید.
93 – قروت کردن راس ناماد دارد.
94 – بیری خوش قدم و بد قدم می شود.
95 – خواب بد را باید با آب و باد قصه کرد
96 – قلب گوسفند اگر خون داشته باشد، حلال کننده آن کینه دل است
96 – گوسفند اگر شخ پوست باشد کسی که آنرا برای کشتن از قوتو بیرون کرده زیرک است.
97 – اگر گوش ککرک باشد انسان غیرتی است.
98 – تی بخشی پیشک استعداد را زیاد می کند.
99 – منبر ها گیرنگ است(جن دارد)
100 – بعضی مهمانها مهمان پا است.
101 – چشیم حسد گر سنگ را پاره می کند
102 – چشم سبزها اکثرا حسد گر است
103 – دروازه را اگر زیاد باز بسته کند سرگردانی دارد.
104 – اگر کسی کفش پیدا کند حتمن زن می گیرد
105 – شغی را اگر بالای قوتون مال اویزان کند مال زیاد می شود.
106 – یک بار بینی زدن(عطسه) صبر است و دوبار بینی زدن عاجل است.
107 – شبهای نحس نباید جایی مهمان شد.
108 – بعضی وقت ها سر دروازه ستاره است و نباید مسافر شد.
109 – وقتی بیرون رفتن نباید زن در پیش روی آدم برابر شد.
110 -  روز جمعه اگر لباس جدید خودرا بپوشد یا لباس را مرده شوی می گیرد یا در می خورد و می سوزد.
111 – شب اگر آب را بریزد باید بسم الله بگوید.
112 – مرغک اسیر را اگر آزاد کند باید بالای سرش دوغ بمالد.
113 – چوپان را باید با دوغ تر کند تا مال ها شیر آور شود.
114 – شب چهار شنبه باید بالای زمین پلته(شمع) روشن کند.
115 – شب نباید موی خودرا شانه کند ونباید روی خودرا توغ کند.
116 – روز جمعه نباید درس بخواند که بندیش زبان پیدا می کند.
117 – طفل نباید شیش گوسفند را بخورد که رویش الگی پیدا می کند.
118 – جور خودرا نباید بغل کرد که غم پیش می آید.
119 – وقت شام نباید خواب کرد.
120 – موقع صبح خواب نکنید که شیطان لحاف خودرا بالای شما می اندازد.
121 – آب بینی اگر بپرد کسی ادم را یاد می کند.
122 اگر از آب دهن قفه شود حتمن گوشت می خورد.
123 – اگر زبان خودرا بگزد حتمن آدم غیبت می شود.
124 – اگر چیزی حسد شود باید از لباس حسد گر تکه کند و بین آن چیز بیگذارد.
125 – اگر کسی جادو شود باید لباس خودرا بر عکس بپوشد.
126 – برای این که احوال مسافیر را بگیرد یا گم شده خودرا پیدا کند باید بی خبر سری موری صحبت همسایه را گوش کند.
127 – شپیش را نباید زنده رها کرد
128- طفل اگر از بین دو پای خود به عقب ببیند، مهمان می آید.
129 – زمان که هوا الماسک می زند باید به جیبها و مخزنها بزند که برکت پیدا می کند.
130 – از زیر کمان رستم اگر بگذرد، پسر دختر و دختر پسر می شود.
131 – در روز آفتاب بارانک گرگ چوچه می کند.
132 – پیشگ(گربه) اگر روی خودرا بشوید مهمان می آید.
133 – زمان الماسک باید ملاقه را به پشت بام بیاندازد اگر رویش طرف آسمان بود سال باراندگی می کند
134 – مهمان اگر دست خودرا با نان پاک کند خودش و اگر بادستخوان پاک کند، صاحب خانه فقیر می شود.
135- تا چهیل روزه گی نباید پشت بام نوزاد کسی بالا شود چون سایه تو یا انگل تو می شود.
136 – از دیک نذر و مازار باید برای طفل بند گرفت.
137 – زمانی که باریش نبارد باید یک سیید را بین آب تر کند. (مردم کهمرد)
138 – کسی که به مسافری می رود باید از پشت سرش آب بیاندازد تا زود بر گردد.
139 – شب ششم ماه حوت اگر به اندازه پای پیشگ برف ببارد، سال قحطی نمی آید.
140 – با جاروب نباید به کسی بزند که سر گردان می شود.
141 – کلید با کلید اگر یکجا تکان داده شود جنگ می شود.
142 – اگر موقع غذا کسی لبش قیچی شود حتمن غیبتش شده است.
143 – اگر پیاله چای اخیر خوب پر شود، خسور مادر داماد خودرا دوست دارد.
144 – اگر مورچه زرد را کسی ببیند حتمن حلوا می خورد.
145 – کسی قیغگ شده باید بترسند تا خوب شود.
146 – فروزه خوب را اگر رو در روی تنور قرار دهد نان روی تنور نمی چسپد و می چکد.
147 – اگر نان در تنور امس کند حتمن گشنه و گدا می خورد.
148 – اگر پای خودرا بین تنور شور بدهد، نان می چقد( چکیده)
149 – کولاه خودرا اگر بشوید قرض دار می شود.
150 – اگر دست خودرا در جیب کسی دراز کند، آن نفر قرضدار و نادار می شود.
151 – روباه اگر وق بزند، نوزاد بدنیا می اید.
152 – یک نبیرو دو نپوش
153 – ارکس که قسماق دیگ را بخورد روزی عروسی اش باریش می کند.
154 – بالای خاکیستر آب پاش ندید که جن ها تر می شود.
155 – پاپوگ وقتی که پو پو کند مال شیر میکند.
156 – اگر کسی در خواب خود خر و پوف می کند باید کفشش را سر چپه کنید.
157 – کف دست راست اگه خارشت کند پول می گیرد و کف دست چپ اگر خارشت کند پول از دست می رود.

۸/۰۷/۱۳۹۲

سیوی و خلص بیوگرافی به زبان فارسی



786
خلص سوانح 
داوود ناظری
مجری، گزارشگر و تخنیک کار

مشخصات فردی:

نام                   محمدداوود
نام خانوادگی:        ناظری
نشانی:                     دشت برچی ناحیه سیزدهم شهر کابل
شماره تماس:                  0791924445& 0770009142
نشانی پست الکترونیک یا ایمیل:dnaziry@gmail.com
آدرس وبلاگ: WWW.BADQOL.BLOGSPOT.COM                         
سکایب:               DAWOODNAZIRY
                                     

درجه ی تحصیل:
محصل سال چهارم رشته حقوق اسلامی

مدارک فراغت از: دوره های آموزش خبر نگاری درمؤسسه نی،
مدرک فراغت از دوره آموزشی در دری، مدرک فراغت از برگزاری آموزش های وبلاک و سایت در مرکز لینکن، فارغ از دوره اصول خبرنگاری عکاسی در اتاق فکر افغانستان، فارغ از آخرین دوره آموزش زبان پشتو، مدرک فراغت از دوره آموزشی خبرنگاری در دفتر ساحوی حقوق بشر افغانستان، مدرک فراغت از دوره های خبرنگاری آیفیس.

تقدیر نامه ها: دفتر ساحوی کمسیون مستقل حقوق بشر
               کانون فرهنگی شورای جوانان تی بوتی
               شورای علمای شیعه بامیان، رادیو محلی بامیان، تلویزیون ملی افغانستان، رادیو صدای بامیان، بخش دوبلاژ تلویزیون راه فردا. تقدیر نامه از موسسه نی به مناسبت مقام دوم در نویسندگی در افغانستان – تقدیر نامه از شورای محصلین و وزارت تحصیلات عالی افغانستان در زمینه مقالات بر تری راه حل های مشکلات اقتصادی در افغانستان. تقدیر نامه سابقه تدریسی در مودر اصول خبرنگاری و مصاحبه برای خبر نگاران در کابل و بامیان . تقدیر نامه های مقام های اول و دوم در مقاله نویسی و خبرنگاری از موسسه نی و رسانه های چاپی و شنیداری و دیداری در کابل.






 مهارت های زبان:

زبان مادری : فارسی دری
دانایی
تفهیم
گفتار
نوشتار
زبان ها
عالی
عالی
عالی
عالی
دری
عالی
عالی
عالی
عالی
پشتو
خوب
خوب
خوب
خوب
انگلیسی








مهارت و آشنایی با برنامه های کامپیوتری:

آشنایی با سیستم عامل ویندوز: 98, xp   
برنامه های:   ورد و پاورپاینت.
برنامه های ویرایش صدا :  ادوب آدیوشن و کول ادیت
برنامه ادیت تصویر متحرک: پریمایر
برنامه ادیت تصویر ثابت: فوتو شاب


پس زمینه ها و تجارب کاری: 

از سال 1381 تا 1386 در رادیو محلی بامیان به حیث مجری و تخنیکر.
از سال 1386 تا 1388 خبرنگار در تلویزیون ملی و مجری در رادیو صدای بامیان. همزمان مسؤل بخش فرهنگی شورای جوانان.
از سال 1388 تا حال در شبکه راه فردا به حیث: مجری برنامه نوای نی، صبح فردا و آیینه دل، کارمند بخش دوبلاژ، تخنیک کار رادیو و ارائه گزارش های خبری. درمجموع ده سال در بخشهای مختلف رسانه ای کار نموده ام. همچنان در عرصه نویسندگی نیز دارای یک کتاب در تحت عنوان "فنون نطاقی ونویسندگی" و دارای 50 مقاله نشر شده در سایت ها و روزنامه ها و هفته نامه ها و کتاب ها دارم.
منابع و اشخاص در تماس:

محمد ناظری: 0778837411

۸/۰۵/۱۳۹۲

گزارشهای دنباله دار از وضعیت زندگی مردم هزاره



راز های که مورد طمع واقع شده است
داوود ناظری – کابل – 1392/8/4
وقتی که دیشب در پس کوچه های خاطرات زندگی ام گذر می کردم، این راز، قلبم را بدرد آورد و سخت تا صبح حوصله کردم که این راز را در روی ورق های سفید با اشک قلم پیاده کنم و برای کسانی بگویم که اهل راز و دردفهم باشد.
این راز، تمام فاصله ها و عمر یک انسان را از تولد تا مرگ تشکیل می دهد. این راز واقعیتهای عینی و اصیل زندگی مردم هزاره است که من خود یکی از کسانی هستم رازدار این چنین زندگی هستم.
در مناطق مرکزی افغانستان: ولایتهای بامیان، دایکندی، غزنی، بهسود و ارزگان و... (هزاره جات) که سراسر کوه و دره های سخت گذر درین مناطق دیده می شود و باشندگان این مناطق در وضعیت عجیبی زندگی می کند کهک گزارش کوتاه از این زندگی کردن خدمت شما تقدیم می گردد.
گذر فصلهای سال دراین مناطق بخوبی شاهد و محسوس است و آدم می تواند حتا میان یک ماه تا ماه دیگر فرق احساس کند؛ تغییر طبیعت و تغییر رنگ صورت مردم و ترکیده گی دست پای فرزندان و اولاد های مردم و کمرنگ شدن کوه و صحراهای بی پایان و تغییر رنگ در مزرعه های کم آب می تواند به تشخیص فصلها و ماه ها کمک کند.

تغذیه کارگران و دهقانان

باقلی، جو، کمی از آرد گندم، مشنگ، بریان گندم در دستر خوان مردم رنگ می بخشد.
در طول هفته سه شب آبشورک، نانتر دوغ و یا حلوای آرد سفید می خورد بقیه نان گندم یا جو همرای چای تلخ و بدون شکر. شکر یا بوره فقط در ماه مبارک رمضان در خانه ها پیدا می شود که آنهم مخصوص مهمان خریداری می شود.
بدون واقعات الهی (مرگ و میر) در طول یکماه یا دوماه گوشت می خورد. سبزی و میوه که اصلن رواج نیست و پیدا نمی شود و کسی هم به آن عادت ندارد.
فقط چند گوسفند و بز اگر تربیه می کند برای پشم و شیر و بره و بزغاله است و تمام خانواده در طول فصل سال فقط کار گر و نوکر حیوانات است.
برای آنها علف تهیه می کند، می دوشد، گنگش را می کشد و حتا در کنار خوابگاه خویش برای گوسفندان جاه درست می کند تا شب و صبح از آب و علف آنها با خبر باشد.
بچه ها و دخترها که هفت ساله شد، پدرو مادر ویا سرپرست شان خوش می شود که بچه چوپنی گر(چوپانی می تواند) شده و می تواند گوسفندان و بزها را به کوه ببرد و اووش کند.
هر قدر که اولاد شان بزرگ می شود به همان اندازه مال و گوسفندان را بیشتر به او می سپارد که در طول روز به صحرا ببرد و بچراند و از شر دزد و گرگ و درنده حفظ نماید.
اگر در آخیر سال مالها خوب چاق شود، برای چوپان یک کلوش(کفش) و یک جوره لباس تشویقی می خرد و اگر لاغر شود گوسفندان یا خوب شیر نکند؛ نان و اب چوپان را کم می کند و تی بخشی( پس مانده غذای مهمان) را هم به او نمی دهد.
بعد که این بچه بزرگ می شود او را مزدور یا کار گر می نشاند و به خانه کسی روان می کند که نه ماه برایش کار کند در بدل سی هزار افغانی. خانه شریک یا اولق تمام کارها حتا شیردوشی و خاکیستر جارو کدن و طفل را بالا کردن هم بگردن مزدور می اندازد.
مزدور از تاریکی صبح تا تاریکی شب کار می کند، در اخیر سال باید (دای) هیزوم و علف مزدور بزرگ باشد تا سال دیگر کسانی دیگر اورا به مزدوری ببرد. مزدور باید پشتاره های بزرگ و سلسلکی بالا کند تا کسی به او دختر بدهد و نام آور منطقه شود.
کفش مردم از ربل(مواد تایر موتر) است تا در مقابل سنگهای تیز و کوه و صحرا و خارها استقامت کند.
غذای کارگر ها نانتر دوغ است و فقط یگان نان شب حلوای سفید یا قروتی می دهد.
تمام رشد و مرحله های زندگی مردم را سه دوره تشکیل می دهد: چوپانی، مزدوری و دهقانی

امکانات زندگی

توسط علیکین یا چراغ موشک دوساعت از شب را روشن می کند و پیش آن غذا می خورد و قر آن می خواند و دست و پای ترکیده خودرا چرب می کند. بعضی خانواده ها فقط تا وقتیکه بیرون روشن است و مهتابی است نان خودرا می خورد و می خوابد تا صبح زود از خواب بیدار شود و راهی کارها شود.
هر خانه یک الاغ یا یک اصب دارد که کلان خانواده آن را سوار می شود وکسی دیگر زیاد حق ندارد و اگر سوار شود باید اجازه کلان خانواده را بگیرد. ابزار زندگی کردن فقط همان ماشین خیاطی، قیچی، پیله کاسه ار منی و پیاله و چمچه و ارکاره و یک دیگ ارمنی برای آشپزی دارد. بیل، کلنگ، تیشه، آره، کرنج و گیل ماله و یوغ و اسپار و سوغمه از ضروریات عمده زندگی مردم است. یک جوره لباس مردانه تمیز تر در یک خانواده وجود دارد و هرکدام برادران و پدر که بیرون و یا به مهمانی می رود همان باس را مشترک می پوشد وقتی که بر می گردد در بین بکسی محکم قایم می کند. برای آتش روشن کردن از خانه همسایه قوق را بین کدام ظرف می آورد تا گوگیرد یا کبریت مصرف نشود.  مواد سوختی مردم را هیزوم بوته و چلمه و فضله خشک گوسفندان و گاو ها تشکیل میدهد. از طرف زمستان فقط یک تندور(تنور) خانه را گرم می کند و همه اعضای فامیل دور یک صندلی جمع می شودو به فضای سرد و برفگین بیرون نگاه می کند. موقع خواب کردن مهمان و تمام عیال خانواده در یک اتاق یا حد اکثر دو اتاق استراحت می کند. موقع که در تنور آتش روشن می کند مهمان خودرا بین لحاف می پیچاند تا از دود در امان باشد. بیرون رفته نمی تواند که سرد است و جای برای نشستن نیست.
حالا شما فکر کنید که اگر در عین سردی زمستان کسی مریض شود یا بمیرد مردم با چه مشکلات مواجه می شود؟ زمانی که جهادی ها و جنگسالاران بالای مردم به زور تفنگ غذا می خورد با این همه مشکلات مردم اصلن توجه نداشت.
زمانی که برف و باریش هیزوم را تر می کند خانواده ها جای گرم خودرا به هیزوم بدل می می کند و زیر صندلی هیزوم را می آورد که برای فردا خشک شود.
مصروفیت خانمها فقط شستن و تمیز کردن ظرفها و خانه است و نان می پزد و مال و گاو را می دوشد. تمام حاصلات مردم به 100 سیر گندم و 30 سیر جو 80 پشتاره علف و سی جوال کاه و یک دای هیزوم خلاصه می شود.
اکثر خانواده ها نمی تواند که مصرف دو فصل خویش را از طریق زمینداری تهیه نماید.

رسم و رواجها




خواستگاری: زمانی که پسر خانواده به سن 20 سالگی می رسد نمی تواند دیگر به خانه های دختر داران با شجاعت رفت و آمد کند چون می ترسد که کسی چیزی برداشت بد نکند
بعد پدر و مادرش می رود خواستگاری و صاحب دختر با تمام اعضای فامیل خود می نشیند و یک لیست طولانی و دراز را تشکیل می دهد که از موی تا چوق را حساب می کند که باید پدر پسر پرداخت نماید.
1 – گله – 2 – بخش خورها – 3 – خرج دوجای طوی -4 – کالای عروس – 5 – سوخت – 6 – شرط اسب دوانی – 7 – تی دووایی و ...
 اگر طرف مقابل تمام مصرفها را قبول کرد محفل عروسی بر گزار می شود و داماد و عروس فقط شب عروسی با هم دیگر آشنا می شود. برای بچه های دهقان و کسانی که جایداد و زمین ندارد کسی با لب خنده دختر نمی دهد و مجبور می شود که بی ملگ و زمینها بین خودشان خویشاوندی کند و به پسر همدیگر دختر بدهد.
بعد قوده غو یا مادر عروس تا یکماه خانه داماد مهمان است وبعد با چند تا گوسفند به خانه خود می رود. به طور معمولی مصارف عروسی برای یک پسر سه صد هزار افغانی تمام می شود.

مرگ و موت

سه شب ختم قر آن وروز چهلم عزاداری می کند و کوچه(گندم و گوشت)را برای مردم نذر می دهد. فاتحه گیری هم روز دفن تمام می شود تا روز چهلم.

مراسیم دینی و مذهبی

ماه محرم از آغاز تا روز پانزدهم مراسیم خواندن بر گزار می شود و ابگوشت و کوچه نذر می دهد و گاهی هم حلوای سفید و برنج. سی روز بعد از عاشورا روز اربیعن را بر گزار می کند و هرکسی که ملک دار است و زمین دارد در نذورات بیشتر شریک هست و کسی که د روطن نیست و یا کوج کرده زمین شان در گیرو نذر محرم به همسایه داده می شود.
شب قدر و عیدها نیز از مراسیم های عمده مردم حساب می شود.
در مجموع زندگی مردم هزاره جات بین تولد و مرگ است و مشکلات فراوان را تحمل می کند و گویا که فرزندان مردم به همین رسم و رواجها عادت کرده است و زمین فروختن و کوج کردن را ننگ و عار می داند و می گوید که کوج فلانی از بد آغای و آغداری از زیر قرو(قرآن)  تیر شده است. و گاهی گشتگر هم می گوید.
ادامه گزارش وضعیت زندگی مردم در گزارش های دیگر تقدیم شما خواهد گردید