بسم
الله الرحمن الرحیم
نهضت
و قیام مردم چنداول
قیام مردمی
چنداول، نشاندهنده ی احساسات دینی و میهنی مردم افغانستان بوده و با عث تحکیم و
حفظ وحدت ملی نیز گردید. از خود گذری ها و
جان فشانی های مردم، برای تاریخ مبارزات افغانستان افتخار بزرگی را جاویدانه ساخت
و شهدا و بزرگان که دراین قیام جان شان را فدا کردند؛ هریک اسوه - ی اخلاق و
دینداری بودند و نقش سازنده ی را در قبال آینده ی مردم افغانستان بازی کردند. صبر
و تحمل بزرگان و نیاکان ما در مقابل مشکلات و فشارهای بیش از حد دشمن، بر استقامت
و پایداری جوانان امروزی سخت تاثیر آفرین است و مارا در مقابل همه حوادث مقاومت و
قوت می بخشد. شکست باطل در برابر حق نیز در این مبارزات مردمی به اثبات رسید و ثابت
گردید که سجایایی اخلاقی و هدف مندی کار نیز بر موفقیت های انسان می افزاید و کار
و حرکت انسان را جاویدانه می سازد. وحدت و همدلی و برادری مردم افغانستان نقش مهمی
را در موفقیت این حرکت بازی کرد.
واژگان کلیدی: وحدت ملی و همدلی – احساسات دینی و میهنی –
موج افتخار آفرینی – آغاز بهار انسانیت – شهامت انسانی و باورمندی – بحران و
اختناق
مقدمه:
پیشرفت ملل زنده تاریخ، برپایه زندگی نامه ی بزرگان
همان برهه و زمان پی ریزی می شود، چون پاکدامنی ها، سجایای اخلاقى، روشنفکری ها، دانش
ها، و ارزشهای انسانی براساس آن تجلی می کند، پس، سزاوار است که روش ایشان زنده نگهداشته
شود. احساسات میهنی و دینی مردم افغانستان، همیشه در عرصه های مهم و ارزشی
افتخار آفریده و در پیشانی تاریخ ملت افغانستان جلوه گر شده است.
پس بر
ما است که مردم افغانستان و نسل جدید را با ارزشهای معنوی که شهدای ما به ارمغان
گذاشته اند آشنا سازیم و نگذاریم که الگو های زندگی و افتخارات میهنی ما در صفحات
تاریخ خاک بخورد و تلاش کنیم که بر زاویه های آن نور و روشنی ببخشیم. باید شجاعت و
دلاوری ها و همت گماری های نیاکان و شهدای افغانستان را ماندگار سازیم و آن را در
زاویه های زندگی امروزی مردم افغانستان تعریف نمائیم.
موج ها و افتخارات که نیاکان و بزرگان ما به قیمت
جان و مال شان آفریدند و خالق آن شدند؛ نباید بدست فراموشی سپرده شود و از یاد ها
محو شود.
در این مقاله که در مورد این قیام تحقیق
نمودم و به باورمندی رسیدم در این مقاله نوشتم و خدمت نسل جدید و جوانان توانمند
هم وطن خود تقدیم می کنم.
دراین مقاله، با
سجایایی اخلاقی و اوصاف شخصیتی الحاج نوروزعلی هدایت آشنا خواهیم شد و در پایان
نیز چند نکته ی در مورد قیام مردم چنداول و اثرات آن اشاره شده و نتیجه و پیشنهاد
نیز در قسمت اخیر بیان شده است.
بخش اول
الحاج نوروزعلی
هدایت، یکی از چهره های برتر و فروزان در تاریخ مبارزات افغانستان
به ابدیت
پیوستن طلایه دار آزادگی جناب "هدایت" زخمی بر دل ها و دیده گان مردم افغانستان نهاد که تا هنوز
التیام نیافته و هیچ گاهی هم فراموش نخواهد شد. او بدنبال پاسخگوی در مقابل احساسات دینی و
میهنی مردم افغانستان بود و برای استخراج گوهر گران بهای آزادی، خاک و وطن و دفاع
از حریم و نوامس، جان خویش را در طبق ایثار گذاشت و یکی از پایه گزاران تاریخ
ارزشمند و افتخار آفرین برای افغانستان شد.
این
طلایه دار آزادی و مرد مجاهد و نستوه، به عنوان پلی برای گزار از یک تاریخ سیاه و
تاریک بسویی روشنی بود و سالها می گذرد که این مجاهد صادق را از دست داده ایم ولی
گویا همین دیروز بود که قامت استوارش خمیده شده و یکی از بناهای امید مردم
افغانستان، ترک"جغز" برداشت و تاریخچه ی جهاد ملت افغانستان با رفتن وی، پایان یکی از فصل های طلایی و درخشان خود را مهر
وموم نهاد و صفحه ی را بسته نمود.
استاد
قهرمان، شیر بیشه ای جهاد و مقاومت، مردی همیشه در عرصه و میدان در بلند ترین قله
های عزتمندی و افتخار آفرینی قرار داشت و سجایایی اخلاقی و برخورد های مجاهد گونه
ای او آبی در جو رفته ای افغانستان را بر گرداند و نقطه برجسته ای را در تاریخ
مقاومت ایجاد نمود.
او از آغاز تا روزی که با استعمار فرهنگی بیگانگان
و مزدوران اجنبی پنجه نرم کرد، تا روزی که آخرین لانه تبلیغاتی دشمن را تسخیرکرد، تا
آن روزی که جامه ی ملاقات با معشوق حقیقی اش را برتن نمود و به رحمت بی پایان نائیل
شد؛ قهرمانانه در پی آزادی وطن و حمایت و پاسداری
از ارزشهای ملت افغانستان بود و لحظه ای از این تلاش و مجاهدت دریغ نکرد.
سردار صدیق مکتب اسلام برای احیای مجدد عظمت دین
و کشورش به مبارزه پرداخت، او یگانه ستاره روشن در آسمان کشوری ما بود که خوش درخشید
اما دریغا که زود دیده فروبست.
شیرمرد
قله های بلند ایمان و دانش و بزرگ رزمنده ی که برای عزتمندی و افتخار آفرینی جان
خودرا در طبق ایثار گذاشت؛ درود خداوند"ج" بر او باد. یاد و خاطره اش گرامی باد. ای
سردار بزرگ! سنگر و خیزیش های مردانه ات، کمین گاه های عشق و شوق دشمن ستیزانه ات،
نگاه های رمز آمیز از چهره ای تابنده ات، مشت های گره خورده ات در مقابل مستکبرین و
متجاوزین یادش بخیر. یاد آوری از خوش اخلاقی،
قناعت و صبرت، ما را در مقابل مشکلات مقاوم تر و نسبت به زندگی هدفمند تر و به خصوص برای مبارزه با مشکلات که در سر راه مان
وجود دارد، کمک می کند. آن آبله ای پاها و عبور از پر مشقت ترین کوره راه های پر پیچ
وخم قله های کشور که تا هنوز پامیر و بابا و شمال را مبهوت و حیران نگهداشته است؛
قابل ستایش است. درست است که شهادت برای استاد هدایت سردار افغانستان، نردبانی از خاک
به افلاک بود ولی متا سفانه آرزوهای طولانی و بزرگش در لای ورقهای تاریخ و خاطرات فرزندانت
و همسنگرانت محبوس مانده است و در هیچ شعارو پارچه ای تبلیغاتی در دیوار ها نصب نگردیده
است.
می خواهم از آرزو های بزرگ و هدفمندانه ات برای
آینده ای افغانستان بنویسم تا اینکه دنیا به پایان برسد، تنها با نوشتن مجاهدت و فداکاریهای
شهدای افغانستان کافیست که تاریخ را از نو آغاز کنیم. ای مرد خردمند، مشکلات
که در سر راهت قرار داشت شمارا به هدف والایت نزدیکتر می ساخت و به اندازه برگی کاهی
نمی توانست از عزم راسخ که داشتی کم کند. خزان شهادت در وجود
تو بهاری شد و باغ جاودانه زندگی را ازان خود کرد. قیام، شهادت و مجاهدت استاد هدایت
یکی از افتخارات این خطه ای افتخار آفرین است و او مردی بود که هیچ گاه اندیشه اش در
قبال آینده ای افغانستان فلج نشد، برای منفعت شخصی خود در پشت القاب های دروغین پنهان
نگشت، او قلم عزتمندی را نشکست و فرهنگ و اساس سنگر نشینی و حفاظت از خاک و وطن را
ایجاد کرد. خاطرات و مجاهدت های
او متن زنده ای تاریخ در دهه ای جهاد و پیروزی افغانستان قرار گرفته است.
حیف که اسمش بر هیچ دیواری نوشته نشد، هیچ جاده
و میدانی به نام او مسما نگردید، تبلیغات و تشریفاتش هیچ مجله و کتابی را پر نساخت.
او فقط به قلبها امید داد و اذهان خفته را حرکت بخشید.
بهار انسانیت او در برابر افراد غریب و بیچاره
بارور می گشت و آغوش او گرما بخش جان های مردان کار و زحمت کش بود که مهربانانه آنها
را درآغوش می گرفت و برای شان دلداری می داد و نگاه غضب آلودش لحظه های دشمن را نا
آرام می ساخت و خواب را از چشمان دشمنان افغانستان می ربود.
صدای این شهید
همیشه در میان بوق و کرنای جهان زنده است و هیچ صدای نمی تواند آن را محو و نابود
کند و چراغی است که روشنی بخش قلبهای امیدواران است و زنده ترین متن خاطره ای
آیینه تاریخ جهاد است.
اسم این شهید؛ از دهان تاریخ و زمین نخواهد افتاد و همیشه لرزه بر اندام
نابرابر بد خواهان ملت افغانستان خواهد انداخت، مجاهدین صادق افغانستان تا
بی نهایت به سختی و مشکلات، اهانت ، توهین و تحقیر ستم و جور زمانه تبعیض تحمل
نمود و برای رفع مشکلات تکان ها ی بزرگ در حماسه ها و جهاد و مبارزات ایجاد نمود اركان
ساختمان ستم را نابود کرد و نا مردان میدان را به
کام ننگ حبس نمود.
شهدا، بزرگترین
سند و دلیلی است که همه اقوام افغانستان می تواند ادعا کند که در افتخارات و عزت
طلبی این کشور شریک هستند و بهترین اشخاص و عزیزان خویش را در قربانگاه عزتمندی
قربانی کرده اند و داغ آنها را بر دلهای خود تحمل نموده اند سالهای سال، توهین و
تحقیر و بیچارگی و آواره گی را بدوش گرفتند تا پنجره های افق تازه ای را بروی
افغانستان باز نماید که الحاج سردار نوروز هدایت یکی از این افراد و اشخاصی بود که
مایه افتخار و سربلندی قوم و ملتی گردید و مارا در معادلات سیاسی و ملی آبرو
مندانه شریک ساخت. او ارزشها ی جهادی را نهادینه ساخت و او از جمله انسانهای بود
که با درد جامعه آشنای داشت و همیشه پذیرایی افکار مختلف طبقاتی افغانستان بود و
مرد روز گار و میادین نبرد در این
کشوربود.
بخش دوم
قیام عمومی مردم چنداول و
تاثیرات و پیامد های آن
در سالهای هزار
سیصدو پنجا و هشت، در حال که وحشت و ترس یک حکومت خود کامه در شهر های افغانستان
به خصوص شهر کهنه کابل سنگینی می کرد، و هر روز مردم افغانستان شاهد کشتن و مفقود
شدن استادان و بزرگان دینی شان بودند، بزرگان و رهبران با همت مردم افغانستان از
چنداول دست به قیام مردمی زدند.
با وجود تلفات سنگین که بالای مردم به وجود
آمد، اما پشت دشمن لرزید و این قیام مردمی اثرات بزرگ را بر جا گذاشت. اما به خون
نشستن سردار بزرگ نوروز علی هدایت یکی از سرداران بزرگ، خاطره ی تلخ و فراموش نا
شدنی را برای مردم به جا گذاشت. قیام چنداول که یکی از رهبران این قیام سردار جهاد
و مقاومت جناب هدایت بود، نقطه عطفی در مبارزات مردم افغانستان علیه ظلم و ستم
محسوب می شود. با آن که سایه ی سکوت و سیاهی ظلم در سراسر افغانستان به خصوص شهر
کابل حاکم بود، ولی به یکبارگی از پشت بام ها نعره تعبیر نیاکان دلیر و شجاع ما،
مردم جهان را در حیرت فروبرد. هزاران مادر این سرزمین جوانان و عزیزان و نان آوران
خودرا در معرکه خون فرستادند و برای عزت مندی و یک افتخارآفرینی بزرگ وظیفه و
مسئولیت مادری خویش را ادا نمودند. هزاران زن این سرزمین شوهران و نان آورانی
فرزندان خویش را به قربانگاه عشق و حماسه فرستاد، تا برای افغانستان افتخار آفرینی
نماید و ارزشهای دینی و فرهنگی را جاویدان سازد.
از خود گذری ها
و قبول نمودن هزاران بدبختی های زندگی برای مردم آسان تر بود از این که کشور شان
در سایه یک حکومت فاشیستی قرار داشته باشد. به راستی که تمام نهضت ها و حرکت ها از
این قیام سرچشمه گرفت و در سراسر افغا نستان موجی عظیمی انقلاب تشکیل گردید. شکستن سکوت و سیاهی شب الهام بخش پیروزی مردم این سرزمین، غرور و خود
کامگی دشمنان بر رو افتاد و شکست عظیمی را در خود شان باور کردند و دیگر آن قدح
شکست و ساقی فرار کرد.
این
قیام به رهبری همچون افراد دلیر و شجاع همانند نوروز علی هدایت، از متن توده های
خدا جو و انسانهای با ایمان ایجاد شد و افتخار مندانه بر پیشانی تایخ ملت
افغانستان درخشش نمود. پیشگامان و سلحشوران غیور و با ایمان ما، قدرت دیکاتوری
بزرگی را در هم شکست و به دلهای مردم افغانستان حرکت و امید بخشید. این قیام همه
گانی مردم که به رهبری بزرگان از جمله آقای هدایت سروسامان گرفت و هدف بزرگ دینی و
الهی را تعقیب نمود.
نتیجه و پیامد های این قیام:
1 – لکه ی بزرگ و پاک ناشدنی ظلم و جنایت
جلادان خارجی را بر دامن آنان به اثبات رسانید.
2 – مهم ترین فصل خون ریزی و قیام را در
سراسر افغانستان ایجاد نمود.
3 – بذر امید و بیداری را در دلهای آغاز
گران جهاد و مقامت پاشید و به قلب های مردم افغانستان حرکت بخشید.
4 – قدرت ایمانی و میهنی مردم افغانستان را
این قیام آشکار نمود.
5 – این قیام نشاندهنده وحدت و یکپارچگی
مردم افغانستان بود. (سایت حسینی- ساعت 5:49 دقیقه
عصر – 1392/4/1)
نتیجه:
1 - قیام مردمی چنداول در بحرانی ترین و
حساس ترین برهه زمانی که به طور کلی ظلم و اختناق و جبر و محرومیت بالای مردم حاکم
فرما بود، اما قوه ی ایمانی و دینی مردم افغانستان و هدایت رهبران و بزرگان هم چون
نوروز علی هدایت به آن سرو سامان بخشید و به یک پیروزی عظیمی رسید.صبرو تحمل
بزرگان و نیاکان ما بر مشکلات فراوان سیاسی و اقتصادی مارا نیز بر تصمیم های مان
محکم تر می سازد و از هیچ گونه مشکلی هراس نخواهیم داشت.
2 - وحدت و یکپارچگی مردم افغانستان یکی از
بزرگترین راه های رسیدن به خوشبختی و آبادی این کشور خواهد بود و دست بیگانگان و
متجاوزین را از این کشور قطع خواهد کرد.
3 – شهامت و باورمندی به اعتقادات دینی
مردم مسلمان افغانستان یک اصل است و بر پیروزی این قیام نیز بی شک نقش بزرگی داشت.
پیشنهاد: محصلین و نویسندگان ارجمند و گرامی در کتابچه های یاد داشت و خاطرات
شان، باید قسمت از آن را برای نوشتن در مورد این معجزه بزرگ ایمانی و وجدانی
نیاکان و بزرگان افغانستان اختصاص دهند و آنچه را که می شنوند و بدست می آورند
باید یاد داشت کند تا دیگر جوانان نیز به یک معلومات کافی دراین مورد دست یابند و
از سویی دیگر از فراموش شدن این
نهضت بزرگ مردمی جلو گیری صورت گیرد.
والسلام علیکم و رحمت الله
