بر لب جوی بشین و گذر عمر ببین کین اشارت ز جهان گذران ما را بس روزها میگذرد، ماه ها می گذرد ،سالها میگذرد اما مهرتابان، خورشید فروزان، نوروز باستان مژده ای شادی، نشاط و امید را با شکوفه های رنگین، رودهای جاری، دشتان سر سبز و کوههایی با دامن های پر از گل تقدیم میکند. قرنها است که مردمان فرهنگی و با احساس افغانستان پیام طبیعت را پروراند و آن را جزء از فرهنگ خود ساخت، سپس به همسایگانش انتقال داد و آنگاه در گفتمان فرهنگ جهانی به یک ارزش جهانی تبدیل شد بطوری که در سازمان ملل از روز نوروز به عنوان روزجهانی نوروز هر سال تجلیل می شود.
نوروز چیست
همانطور که از نام نوروز بر می آید نوروز روز نو است روز نوی در شروع تغییر در طبیعت که یخ های زمستانی آب می شود فصل شکوفایی بهار شروع می شود. در نوروز تمام مردم با شادمانی، جشن های بزرگی برپا می گردد و مردم آن روز را به همدیگر تبریک میگویند، نوروز یک روز تاریخی، ملی، دینی، و طبیعی در کشورما و در برخی از کشورهای هم چون ایران، تاجکستان، ازبکستان، قزاقستان، قیرقزستان، پاکستان و هندوستان میباشد.
وظیفه ما در نوروز
افغانستان عید نوروز را بیشتر از سایر کشورها گرامی میدارند، آن را نه تنها روز تاریخی بلکه روز مقدس می دانند، معمولا فرزندان که در روز نوروز به دنیا می آیند میگویند با نام نیکش یعنی با نوروز به دنیا آمده است لذا فرزند پسر را نوروز نام می گذارند و فرزندان دختر را معمولا بهاره، بهار، شکوفه، گلپری، گل اندام نام می نهند. برای اینکه بتوانیم از روزهای نوروز به خوبی استفاده کنیم به نظر می رسد اگر به چند نکته توجه داشتیم باشیم نوروز پربارتر خواهد شد
1. حفظ محیط زیست و آبادانی طبیعت
از آنجا که انسان در طبیعت شکل می گیرد، متولد می شود، زندگی می کند و می میرد ارتباط و تعامل تنگاتنگ با طبیعت دارد. از طرفی، تأثیرات طبیعت بسیار عمیق تر و گسترده تر از آن است که بتوانیم در این نوشته ی کوتاه بررسی کنیم فقط می توانیم بگوییم که تأثیرات طبیعت در انسان سرنوشت ساز است، مهر طبیعت، خشم طبیعت، بخشش طبیعت و بخل طبیعت موجب دگرگونی در سرنوشت انسان و موجودات طبیعی است.
دست کم، در مقابل طبیعت دو وظیفه داریم یکی سازگاری خود با طبیعت زیرا طبق نظر تکاملی هر موجود زنده اگر بخواهد در طبیعت زندگی کند ابتدا باید آن را رام کند بر آن سوار شود و خود را با محیط زندگی سازگار کند. و اگر طبیعت سرکش رام نمی شود خود را با محیط طبیعت سازگار نماید زلزله 9/8 رشته ای ژاپن و به دنبال آن سونامی که رخ داد و همینطور انفجارهای شماره یک و شماره سه نیروگاه اتمی فوکوشیما نشان دهنده خشم طبیعت است.
وظیفه دوم ما در مقابل طبیعت این است که آن را آباد کنیم، با مدیریت خوب و با استفاده از منابع طبیعی زندگی نسل های آینده را با خطر مواجه نکنیم و کره زمین را به زباله دان تغییر ندهیم. قرآن در این باره می فرماید: « هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فيها»(هود/11) اوست كه شما را از زمين آفريد، و آبادى آن را به شما واگذاشت.
ما که نوروز را جشن می گیریم پس وظیفه داریم با کاشتن درختان، با جلوگیری از آبرفت ها، جلوگیری از سیل های مخرب، وجلوگیری از هدر رفتن منابع طبیعی و... در پاکیزگی هوا و در بهبودی زندگی خود و دیگران نقش مؤثر بازی کنیم.
2. توجه به مسئولیت درون فردی خود
وقتی انسان طبیعت را می بیند که در یک تعادل و ثبات دایمی، تغییراتی هم رخ می دهد ، تغییرات دایمی که در طبیعت رخ می دهد انسان را ها متأثر میسازد. بطور مثال با گذشت سال انسان متولد، با مسائل و مشکلاتی رو برو می شود شاهد تولد و مرگ عزیزانش است، بیماریها، شادیها، نقص عضوها اتفاق می افتد به گونه ای که در این فرایند استعدادهای فرد شکوفا می گردد و قدرت تحمل و صبوری و سازگاری و آماده شدن برای زندگی در اینجا و آخرت را فراهم می کند. به عبارت دیگر انسان با مشاهده تغییرات آرام و سریع در خود و اطرافیان به این نتیجه می رسد که وظیفه دارد به ندای درون گوش دهد، خود جزء از طبیعت بداند منشأ آفرینش هستی و طبیعت را درک نماید و نسبت به آن متواضع باشد.
3. مسئولیت متقابل افراد نسبت به خانواده و خانواده نسبت به فرد
خانواد است که فرزندان را برای چگونه زیستن وچگونه مردن آماده می کند، خانواده است که ارزش ها، نگرش ها و مهارت های اولیه را به انسان منتقل می کند و خانواده است که شرایط امن تربیتی را برای رشد آماده می کند و سر انجام خانواده است که نیازهای اساسی زندگی را برای اعضا فراهم میکند. در این روز خانواده وظیفه دارد که شادی و نشاط و امید را در دلهای اعضای خانواده زنده نگهدارد و با چیدن سفره ای زیبا از بهترین محصولات طبیعت که نماد محبت و مودت طبیعت است؛ مهر و محبت را بگستراند که تک تک اعضای آن احساس سایه ای امن و آسایش و مسئولیت پذیری را تجربه کنند.
یکی از مسئولیت فرد نسبت به خانواده این است که تک تک اعضای خانواده از همدیگر تقدیر کنند و تشکرنمایند یکی از راه های تشکر کردند از اعضای خانواده به این است که هدیه بدهند، تعهد نمایند که در هر شرایطی از همدیگر حمایت کنند تا هرگز کسی در خانه احساس تنهایی وگوشه گیری نکنند و با ابراز محبت بی شائبه قدر و ارزش یک دیگر را بدانند.
4. مسئولیت فرد به دوستان
ما در مقابل دوستان خود وظیفه داریم که دراین روزها از آنها خبر بگیریم، با گفتگو و مبادله افکار، احساسات، عقاید، روابط دوستی را مستحکم تر نماییم، اگر مشکل دارند به آنها کمک کنیم، به دلیل شرایط سیاسی سالهای گذشته که شرایط زندگی کنونی ما را تحت قرار داده است به نحوی. خانواده ها، افراد، حتی کودکان در تنگناهایی قرار دارند، خوب است که درد دلهای همدیگر را گوش کنیم، تخلیه روانی بشویم تا از احساس تنهایی رهایی پیدا کنیم. در اسلام به روابط دوستانه بین اعضای فامل بسیار تأکید شده است و مسلمانان را ابتدا یک خانواده در نظر می گیرد که مؤمن برادر مؤمن حساب می شود لذا در روابط دوستی خود در نظر بگیریم که همه مسلمانان بخصوص همسایگان و اهل ده و قریه جامعه ملی ما فامیل ما و برادر ماست.
5. مسئولیت ما نسبت به جامعه
جامعه انسانی که در زندگی می کنیم در واقع غذای روانی و فکری ما را تأمین میکند، و در بهبودی شرایط زندگی اخلاقی اقتصادی سیاسی و.. تأثیر دارد. جامعه خانواده بزرگتر ما است ما در مقابل جامعه خود وظیفه داریم که از وحدت و یگانگی جامعه، از ارزش های جامعه، از فرهنگ جامعه، از تک تک افراد جامعه، از دارایی و اقتصاد جامعه حمایت کنیم. در جامعه ممکن است افرادی فقیر اقتصادی، فقیر فرهنگی، فقیر اجتماعی، فقیر اخلاقی، فقیر معنوی، فقیر شخصیتی زندگی کند ما وظیفه داریم در تربیت، اصلاح، بهبودی معیشت آنان بکوشیم در نتیجه جامعه ای خود را در همه بخش ها توسعه بدهیم.
6. مسئولیت ما نسبت به دشمنان جامعه
شاعر شهید، شعیر و دردمند ملی استاد خلیل الله خلیلی که روزگار سختی و مقاومت در مقابل دشمن هستی، دشمن فرهنگ، دشمن خاک و طبیعت ما را تجربه کرده است می گوید:«گویید به نوروز که امسال نیاید در کشور خونین کفنان ره نگشاید...» و شعرهای که در دوران مقاومت و جهاد سروده شد و با نوروز ارتباط پیدا میکند نشاندهنده ستمی است که دشمنان ملی ما، بر مردم با عزت روا داشتند. امروز هم کشور ما دشمنانی دارد و دشمنانی هم خواهد داشت، وظیفه ما این است که دشمنان خود را بشناسیم، دشمنان که حتی چشم دیدن برگزاری مراسم جشن های ما را ندارند و افراد بی خبر و بی بصیرت را وسیله انتحار قرار میدهند و از باورهای دینی سوء استفاده می کنند را بشناسیم و در مقابل مکر های شیطانی آنان که هر روز در حال تغییر است راهکار مناسب انتخاب کنیم. و همینطور وظیفه داریم تغییرات و تحولاتی آینده را مدیریت کنیم به نحوی که موجب افتخار و کمک دوستان شویم و دشمنان در لانه هایش گرفتار شوند.
وظیفه ما نسبت به خداوند
یکی از نام های خداوند رب العالمین است یعنی خداوند پروردگار جهانیان است، پرورش و تدبیر یکی از کارهای خداوند است خدا در ضمن اینکه رحیم، رحمان، غفور و... است رب هم است انسان، طبیعت و سایر مخلوقات را می پروراند و تدبیر می کند، منظم می آفریند و تعادل بر قرار می کند، وظیفه ما در مقابل زیبایی های که در طبیعت می بینیم یکی این است که در باره آفرینش هستی تفکر کنیم و آن ها را از نشانه ها و آیات خداوند بدانیم، دوم اینکه با آفرینش طبیعت به یاد قیامت باشیم و سوم اینکه در مقابل خداوند سر تعظیم فرود آوریم و او را عبادت کنیم
نتیجه: ضرورت شرکت در مراسم نوروز
یکی از وظایف مهم ما در نوروز شرکت در جشن های نوروز است که از قرن ها پیش در کشور عزیزما این مراسم ها در مکان های مقدس برگزار می گردید. یکی از این محل های مقدس حرم حضرت علی(ع) در مزار شریف بلخ است. این مکان مقدس از قرن ها پیش میزبان نوروزیان بوده است و جنده که نماد مذهبی است در آن به اهتزاز در می آید. در برگزاری این مراسم وظایف فردی، خانوادگی، اجتماعی، عبادی و سیاسی باهم جمع می شود. به نظر میرسد شرکت در این مراسم ها که در مساجد و مکان های تجمع هر قریه و محله هم است از این نظر که انسان با اعضای خانواده با لباس های نو در آن جا شرکت می کند یکی از وظایف خانوادگی را انجام میدهد، همینطور وظیفه اجتماعی و عبادی را با شرکت و همیاری و دعا کردن انجام می دهد. پس خوب است که در یکی از این مراسم ها شرکت کنیم.
پیام قرآنی: «همانا خداوند سرنوشت هیج قوم و جامعه ای را تغییر نمی دهد مگر اینکه آن خودش سرنوشت خود را تغییر دهد»
منبع:مهارتهای زندگی
سرداردرمیان یکصدوپنجا هزار نفر داوطلب کانکور سال 1391 درمقام اول استاده است.
